Devrek Postası

MANTARDAN ZEHİRLENMELER

MANTARDAN ZEHİRLENMELER
Bayram Ören( bayramoren@gmail.com )
256 views
31 Ekim 2024 - 13:02

Yaban (dağ) mantarlarının çıkış zamanlarını bildiğim için çıkışları takip eder, toplar, çokça yerim, yediririm, dağıtırım. Son 18 yıldır tonlarca mantar topladım, toplatılmasına yardımcı oldum. Çok sayıda insan mantardan faydalandı. Mantarın çıkışlarından itibaren beni en çok sevindiren yönü, benim için bedava yiyeceklerden olmasıdır. İkramı ve paylaşmayı sevdiğim için çokça toplarım ve toplanmasına vesile olurum.

İlçemizde neredeyse yılın 10 ayında mantar bulunur. Yediğim, dağıtıp yedirdiğim ve toplanılmasına vesile olduğum mantarlardan zehirlenme ve zehirlenme emareleri hiç olmadı.

Büyüklerimizden küçüklüğümden itibaren mantarları tanıma fırsatlarım oldu. Diyebilirim ki: Onlar mantarları çok iyi tanımışlar ve bizlere tanıtmışlar. Ne yalan söyleyeyim. Sonbaharın sonlarından itibaren neredeyse aralıksız her gün mantar çorbası yerim. Yemeği, böreği başta, akla gelen çok çeşit mamul mantar yiyeceği yerim. Yenilmesi anlatımlarını dinlerim.

Münferit birkaç mantar zehirlenmesi olayı, mantar kültürümüze zarar verdi. Verecektir de.1977 yılında Derebulaca Köyü’nde mantar zehirlenmesinden anne ve çocukları ölmüştü. Birkaç yıl öncesinde Alaplı İlçesi’nde ölen oldu. Bu yılda Devrek- Taşkesen Köyü Abdipaşaoğlu Mahallesi’nde iki kişi öldü.

Münferit zehirlenme hadiseleri mantar kültürümüze leke düşürdü. Kaldı ki,

Derebulaca Köyü’ndeki zehirlenmenin mantar zehirlenmesinden olup olmadığı halen tam aydınlanmış değildir.

Taşkesen Köyü’ndeki zehirlenmeyi zehirlenen kişilerin yakınlarına sordum. Zehirlenip ölenlerden iki bayandan birisinin kardeşi, birisinin de dayısıdır Hayrettin Alabaş. Söylediklerini aynen yazıyorum. ”Evi araştırdık evde mantar pişirilip yenildiğine dair bir işaret bulamadık. Biz de anlamadık…”

Abdibaşoğlu Mahallesi (Taşkesen Köyü) coğrafi yapısı itibarıyla mantar yetişmeye çok müsait bir yerdir. Haddinden fazla toplanan mantarlardan konserve yapılıyor ve derin donduruculara konuyor. Çok fazla toplanan mantarlardan bana da çokça gönderildi. Yalan yok. Bu çokluktan ben, oğlum ve bazı insanlar faydalandı. Zehirlenme adına hiçbir olay olmadı.

Köyde zehirlenenler de en azından 50 yılı aşkın bolca yetişen doğal mantarlardan yediler.

Mantar yerlerini her gün ayrı ayrı dolaşırım. Gece yattığım yerden saydım.17 aktif mantar yerim var. Bu sayı çok fazla idi. Bazı yerleri aşırı orman basmış, mantar omçaları toprak olmuş ve bazıları da ekim yerine dönüştürülmüş.

Mantarı yemeği çok severim. Harbinin ayrı ayrı hoş tadı vardır. Bu da çekiciliği artırmaktadır.

Yıllar öncesinde mantarlarla ilgili birkaç yazı yazmıştım. Çok güzel bilgiler içeriyordu. Zehirli-zehirsiz mantarları anlatmıştım. Yazılara ulaşmak çok zor olduğu için aynı yazılara tekrar yer veremiyorum. Ama aydınlatıcı bilgilere yer vereceğim.

Batı Karadeniz bölgesi yağmuru fazla olan bölgelerdendir. Halen 1954 yılında Zonguldak’a metrekareye düşen 525 Kg’lık yağış rekoru kırılmış değildir.

Yağmur bolluğu mantar habitatını zengin kılıyor bölgemizde. Çeşitlere göz atalım, daha iyi anlaşılacaktır. Kanlıca, kedi kırışı, tillice, akmantar, karamantar, karakulak, istiridye, mıh mantarı, börek mantarı, duvaklıca… bölgenin en çok yetişen ve yenilen mantarlarıdır. Yenilmeyen veya belki de yenilecek mantar sayısı oldukça azdır.

Yağmur fazlalığı, güneşin doğaya uygun yansıması, terkedilmiş tarlalar, ormanların koruyuculuğu, akarsu buharlaşması gibi nedenler doğamızı zengin kılmaktadır. Olumlu şartlar, Batı Karadeniz Bölgesi’ni doğal bakımdan zengin kılmaktadır. Bu, mantar habitatına zenginlik katmaktadır.

2024 yılı Ekim Ayı ikinci haftasında yaklaşık 7 metrekare alanda 20 Kg’ın üzerinde kanlıca buldum. Rakamlar anlatılması ve anlaşılması gereken türdendir.

Mantar yiyip de zehirlenme oranı on binde bir (% 0,0001) bile değildir. Kaldı ki bu oranda zehirlenme bile tartışılmaktadır.

Japonya başta çok sayıda ülke, yaban mantarlarına çok büyük önem veriyor. Onları yeme ve kimyasal sanayide kullanıyor.

Ekonomik kayıplara şahit olduğum sürece başka yazılar yazacağım.

Buluşmak dileği ile… Hoşça kalınız

Sitemizde yayınlanan haberlerin telif hakları gazete ve haber kaynaklarına aittir, haberleri kopyalamayınız.